ژاره تباتبایی، هنرمندی نوگرا با نام ساختاری تماماً پارسی !

تباتبایی سال ۱۳۰۹ در خانه ای قدیمی و بزرگ، واقع در خیابان بهار تهران به دنیا آمد. نام شناسنامه ای‌ وی سید علی طباطبایی است که بعد از مدتی علی را به «ژازه» و هنگامی که هنرمندی صاحب نظر شد

ژاره تباتبایی سال ۱۳۰۹ در خانه ای قدیمی و بزرگ، واقع در خیابان بهار تهران به دنیا آمد. نام شناسنامه ای‌ وی سید علی طباطبایی است که بعد از مدتی علی را به «ژازه» و هنگامی که هنرمندی صاحب نظر شد، فامیلی‌ خود را از حرف «ط»(طباطبایی) به «ت»(تباتبایی) در نوشتار تغییر داد تا نامی تماما پارسی داشته باشد. ژازه برای وی به معنای من بود. محمد حسن حامدی (مدیر مسئول مجله هنری تندیس) در رابطه با ژازه می گوید: “پس از مرگ ژازه، در کتابخانه او یک کتاب فرهنگ لغات قدیمی یافتم، کنجکاو شدم که شاید در آن بتوانم معنای ژازه را بیابم، در آن چیزی چاپ نشده بود اما خود ژازه در فهرست «ژ» با خودکار نامش را نوشته بود که در مقابل قید نموده؛ یکی از بزرگترین هنرمندان معاصر ایران”.

از تحصیل در دانشکده هنرهای زیبا تا تاسیس نگارخانه هنر جدید

ژاره تباتبایی سال ۱۳۳۹ رشته نقاشی را در دانشکده هنرهای زیبا تمام کرد و نگارخانه «هنر جدید» را تاسیس نمود. این گالری یکی از نخستین گالری های ایران است. نقاشی های ژازه، هم معرف فردیت، فرهنگ و نمادهای مهم بود و هم تابع بیان فیگوراتیو و عامه پسند. از منظر شیوه به کارگیری عناصر و بن مایه های گذشته، استفاده از بعضی نقوش سنتی و همچنین خط در آثار او تحت سلطه مکتب سقاخانه به شمار می‌رود. اکثر نقاشی های وی متاثر از فضاهایی خیالی و کاربرد تلفیقی خط، رنگ و نقش های آشنا و در عین حال ضربات احساسی و رهای قلم مو بر سطح بوم اجرا شده‌اند. او در نقاشی فرم را رامِ رنگ می‌کند که بازتابی از جهان بینی اش را فاش نماید. آثار وی تداعی کننده اشعار و نقاشی هایش قرابتی از صداهای دور و قدیمی است. زیرا بقای دوباره افسانه ها، شعرها و دورنمایی از جنگ و صلحی که قبل و بعد از ما بوده هست اند.

نقاشی ها و مجسمه هایش در استرالیا، چین، انگلیس، فرانسه، ‌آلمان، یونان، هند، ایران، ایتالیا، موناکو، اسپانیا، سوئد، ‌ترکیه، آمریکا و یوگسلاوی به نمایش درآمدند. همچنین آثار وی به جشنواره های پاریس، سن پائولو، جشنواره دوسالانه ونیز راه یافت و بیش از ۱۰ جایزه‌ جهانی دریافت نمود. ژازه نخستین هنرمندی بود که توانست فرهنگ مردم کوچه و بازار را در آثارش به نمایش درآورد.

تصویر ۴-۱۰ ژازه تباتبایی، اسب و زن، ۱۳۴۹، رنگ و روغن روی بوم، ۱۰۰×۶۵ سانتیمتر، (https://darz.art).

دنیای اساطیری ژازه | تحلیل اثر اسب و زن ۱۳۴۹

آنچه در دنیای اسطوره می گذشت، برایش مورد اهمیت بود و با خلق دوباره اسطوره سخنی پربار و تازه به میان آورد که در اثر اسب و زن(تصویر ۴-۱۰) قابل مشاهده است. در نظر وی هنرمند همانند کارخانه ای است که می تواند هر چیزی را تولید کند. تباتبایی از جمله خلاق ترین هنرمندان نوگرای ایران است که فعل آفرینندگی را به بارزترین شکل ممکن در آثار خود ترسیم نموده است. در آثار ژازه تباتبایی همچون ناصر اویسی، از فرم های فولکلور Folklore و آئینی بسیاری استفاده شده است. حتی این آثار مملو از عناصر نقاشی های سنت گرای ایران و دوران قاجار است که متشکل از دیو، خورشید، انار، اسبانی با چشمان درشت، زن و عروسانی با ابروان پیوسته در حال نوازندگی و یا استراحت اند، به تصویر کشیده است.

اشتراک گذاری این مطلب
Share on facebook
Share on twitter
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on pinterest